Murłaty — co to jest, jakie wybrać i jak mocować

Murłata to belka leżąca poziomo na koronie ściany, do której mocowane są krokwie. Niby drobiazg na tle całej więźby, a jednak od niej zależy stabilność dachu na dekady. Tłumaczymy, jakie drewno wybrać, jak murłatę zaimpregnować i jak ją prawidłowo zamocować.

Co to jest murłata

Murłata to belka konstrukcyjna leżąca na ścianie zewnętrznej budynku, najczęściej na wieńcu żelbetowym. Jej zadanie: przenieść obciążenie z krokwi i pokrycia dachowego na ścianę. To pośrednik między dachem a budynkiem.

Każdy dach o konstrukcji drewnianej ma murłatę. W więźbach prefabrykowanych — pod wiązarami. W tradycyjnych ciesielskich — pod krokwiami.

Standardowe wymiary murłaty

Najczęstsze przekroje murłat w polskim budownictwie:

• 120 × 120 mm — popularny standard dla domów jednorodzinnych
• 140 × 140 mm — przy nieco większych rozpiętościach lub cięższych dachach
• 160 × 160 mm — duże dachy, ciężkie pokrycia (np. dachówka ceramiczna)
• 120 × 160 mm — częsta alternatywa, jeśli wieniec jest szerszy

Wymiar dobiera się tak, żeby murłata mieściła się na całej szerokości wieńca i miała co najmniej kilka centymetrów zapasu. Konkretny przekrój wynika z projektu.

Klasa drewna i wilgotność

Murłaty wykonuje się z drewna konstrukcyjnego klasy C24 (rzadziej C30), suszone komorowo do wilgotności 18%. Suszenie jest kluczowe — murłata z drewna świeżego pracuje, wygina się i traci równość, co przekłada się na całą więźbę.

Impregnacja — dlaczego obowiązkowa

Murłata leży bezpośrednio na ścianie, w miejscu, gdzie często zbiera się wilgoć (kondensacja, deszcz, śnieg). Bez impregnacji jest najbardziej narażonym na zniszczenie elementem całej więźby — pojawia się grzyb, pleśń, owady.

Standard to impregnacja ciśnieniowa — środek wnika głęboko w drewno i chroni je od środka. Powierzchniowa pomalowanie nie wystarcza w tym miejscu. Cały koszt impregnacji murłaty to dosłownie kilkaset złotych w skali domu — w stosunku do tego, jaką funkcję pełni, śmieszna oszczędność robi się problemem za 5–10 lat.

Sposoby mocowania

Murłatę mocuje się do wieńca za pomocą:

• Kotew chemicznych — najpopularniejsze, mocne, łatwe w montażu
• Kotew stalowych wprowadzonych do wieńca podczas zalewania (osadzonych „na sztywno")
• Śrub do betonu — szybkie, ale słabsze niż kotwy chemiczne

Rozstaw kotew zwykle 1,5–2 m. Przy dużych dachach lub większych obciążeniach — gęściej.

Izolacja od muru

Pomiędzy murłatą a wieńcem warto wstawić warstwę papy bitumicznej lub specjalnej taśmy izolacyjnej. To zabezpiecza drewno przed bezpośrednim kontaktem z betonem (z którego może podchodzić wilgoć) i wyrównuje ewentualne nierówności wieńca. To dodatkowy detal, który znacząco wydłuża żywotność.

Najczęstsze błędy

Cztery błędy, które popełnia się przy murłatach najczęściej:

• Brak impregnacji ciśnieniowej — oszczędność, która mści się po latach
• Brak izolacji od wieńca (warstwy papy)
• Za rzadkie kotwy — szczególnie na narożnikach i przy dużych dachach
• Drewno świeże zamiast suszonego — murłata pracuje i wykrzywia się

Murłaty u nas

W Tartaku ARTMA przygotowujemy murłaty na wymiar — drewno klasy C24/C30, suszone komorowo, opcjonalnie impregnowane ciśnieniowo. Dobieramy długości i przekroje pod konkretny projekt. Skontaktuj się — doradzimy i przygotujemy wycenę.