Sezonowanie tarcicy po przecieraniu — co zrobić ze świeżymi deskami

Świeża tarcica wychodzi z piły z wilgotnością 50–80% — to dwa razy więcej niż w drewnie gotowym do budowy. Bez właściwego sezonowania deski zaczną pracować: kurczyć się, wykrzywiać, pękać. Tłumaczymy, jak temu zapobiec.

Tarcica świeża — co dzieje się z drewnem

Drewno zaraz po ścięciu zawiera dużo wody — w żywych komórkach i w przestrzeniach między nimi. Po przecięciu i odsłonięciu wewnętrznych warstw, woda zaczyna parować. Proces ten:

• Zaczyna się natychmiast po cięciu
• Idzie z różną prędkością na różnych głębokościach drewna
• Powoduje skurcz drewna (niejednolity)
• Może prowadzić do pękania i wykrzywiania, jeśli idzie zbyt szybko

Celem sezonowania jest doprowadzenie wilgotności do poziomu zbliżonego do warunków eksploatacji (8–12% dla wnętrz, 15–20% dla zewnętrznych konstrukcji), w sposób kontrolowany, żeby drewno schło równomiernie.

Jak długo sezonować

Czas sezonowania zależy od grubości tarcicy i sposobu suszenia (naturalne czy komorowe):

• Deski cienkie (do 25 mm), suszenie naturalne — 6–12 miesięcy
• Deski grube (25–50 mm), suszenie naturalne — 12–24 miesięcy
• Belki (50–100 mm), suszenie naturalne — 24–36 miesięcy
• Suszenie komorowe (bez względu na grubość) — 2–6 tygodni

Reguła praktyczna: 1 rok suszenia naturalnego na każdy cal grubości deski. Dla deski 25 mm (1 cal) to ~1 rok, dla deski 50 mm (2 cale) — ~2 lata.

Gdzie i jak ułożyć tarcicę

Tarcicę sezonuje się w sztaplach (stosach) z odstępami między deskami, żeby powietrze swobodnie krążyło. Zasady prawidłowego sztaplowania:

• Miejsce zadaszone — chroni przed deszczem i bezpośrednim słońcem
• Wentylowane — boki sztapla otwarte na powietrze
• Wyniesione nad ziemię — sztapel na paletach lub belkach (10–15 cm nad podłożem)
• Z prokładkami — między każdym rzędem desek listewki (przekładki) 20 × 20 lub 25 × 25 mm, co 50–80 cm
• Równo i stabilnie — sztapel pochylony to wykręcone deski

Naturalne suszenie vs komorowe

Dwie główne drogi:

• Naturalne — tańsze, dłuższe (miesiące lub lata), wymaga miejsca i cierpliwości
• Komorowe — szybsze (tygodnie), kontrolowane parametry, możliwość uzyskania niższej wilgotności (poniżej 12%)

Naturalne jest dobre dla drewna na konstrukcje, gdzie wilgotność 15–20% wystarcza. Komorowe konieczne, jeśli drewno ma być stosowane wewnątrz (podłogi, meble, elementy wykończeniowe) — tam potrzebna jest wilgotność 8–12%, której nie da się osiągnąć suszeniem na powietrzu.

Najczęstsze błędy w sezonowaniu

Cztery błędy, które niszczą tarcicę:

• Stos bezpośrednio na ziemi — wilgoć podchodzi od dołu, dolne deski gniją
• Brak przekładek między rzędami — deski stykają się, drewno nie schnie równomiernie
• Zbyt szczelne zadaszenie z boków — brak wentylacji, pleśń
• Słońce padające bezpośrednio na sztapel — drewno schnie zbyt szybko z jednej strony, pęka

Wilgotność końcowa — do jakiej pracy potrzebna

Różne zastosowania wymagają różnej wilgotności drewna:

• Drewno konstrukcyjne (więźby, belki stropowe) — 15–20%
• Drewno na podłogi i wnętrza — 8–12%
• Drewno na meble — 6–10%
• Drewno opałowe — poniżej 20%
• Drewno na zewnętrzne elementy zadaszone — 12–18%

Suszenie komorowe u nas

W Tartaku ARTMA oferujemy suszenie komorowe tarcicy po przecieraniu. W komorze drewno schnie w kontrolowanych warunkach (temperatura, wilgotność, przepływ powietrza) do określonej wilgotności końcowej — najczęściej 8–18%, zależnie od potrzeb. Cały proces trwa 1–4 tygodni w zależności od grubości tarcicy i docelowej wilgotności.

Jeśli przerabiasz drewno u nas, możesz od razu zlecić suszenie — dostaniesz tarcicę gotową do użycia, bez konieczności organizowania własnego sztapla.

Doradzimy w sezonowaniu

Jeśli przerabiasz drewno na własne potrzeby i nie wiesz, jak je suszyć — chętnie doradzimy. Wybór między suszeniem naturalnym a komorowym zależy od asortymentu, terminu i Twoich możliwości magazynowych. Zadzwoń, pomożemy zaplanować.